16 Temmuz 2026 — Türkiye otomotiv sanayii, 2026'nın ilk yarısını üretimde daralma ancak ihracat gelirinde artışla kapattı. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre ocak-haziran döneminde toplam otomotiv üretimi yüzde 6 azalarak 663.397 adede geriledi; otomobil üretimi ise yüzde 16'lık sert düşüşle 368.480 adette kaldı. Buna karşılık ticari araç üretimi yüzde 10 artarak sektörün dengeleyicisi oldu; ağır ticari tarafta artış yüzde 9'u buldu.

Sektör genelinde kapasite kullanım oranı yüzde 62 olarak gerçekleşti. Hafif araç grubunda oran yüzde 63, kamyonda yüzde 60, otobüs-midibüste yüzde 69 olurken; traktörde yüzde 27'ye kadar indi.

İhracat adette düştü, gelirde arttı

İlk altı ayda otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 12 azalarak 462.552 adede indi; otomobil ihracatındaki düşüş yüzde 27'yi buldu. Buna karşın ürün karmasındaki değişim ve ticari araçların katkısıyla ihracat geliri yüzde 4 artarak 20,8 milyar dolara ulaştı. Otomotivin Türkiye'nin toplam ihracatındaki payı yüzde 17,5 ile lider sektör konumunu korudu. Traktör ihracatı da yüzde 26 artışla 6.653 adede yükseldi.

Fabrika fabrika üretim: Ford Otosan zirvede

Üretimde ilk yarının lideri 222.109 adetle Ford Otosan oldu; şirket 193.276 adetlik dış satımla ihracatın da zirvesinde yer aldı. Oyak Renault 161.042, Tofaş 77.449 adet üretim gerçekleştirdi. Otomotiv başkenti Bursa'daki fabrikaların toplam üretimi 238.850 adetle Türkiye üretiminin yüzde 35,5'ini oluşturdu; kent günde ortalama 1.319 araç üretti.

Ford Otosan, temmuz sonunda planlı bakım ve yıllık izin dönemine giriyor: Gölcük, Yeniköy ve Eskişehir fabrikalarında üretime 25 Temmuz'da ara verilecek, 10 Ağustos'ta yeniden başlanacak; şirketin Romanya'daki Craiova tesisi ise 1-19 Ağustos arasında duracak.

Yatırım cephesi: IONIQ 3 İzmit'te, Tofaş ABD yolunda

Yeni yatırımlarda öne çıkan gelişme Hyundai Assan'dan geldi. İzmit fabrikasında elektrikli IONIQ 3 üretimi başlıyor; 2026 hedefi 28.760 adet ve bunun 28 binden fazlası ihraç edilecek. Toplam 830 milyon dolarlık yatırımın 290 milyon doları IONIQ 3 projesine ayrıldı; tesisin yüzde 50'si elektrikli araç üretimine dönüştürüldü ve batarya montajı da İzmit'te yapılacak. Modelin Türkiye satışı eylülde başlayacak.

Tofaş ise K0 hafif ticari projesiyle Amerika pazarına dönüş hazırlığında: 386 milyon Euro'luk yatırımla 2032'ye kadar yaklaşık 1 milyon adet üretim hedefleyen şirket, 2027'nin ikinci yarısından itibaren aracı Ram ProMaster City adıyla ABD'ye ihraç edecek; plan 230 bin adetlik dış satımı içeriyor. Togg'un Gemlik kampüsü nisan ayında kümülatif 100 bin araç eşiğini aşarken, BYD'nin Manisa fabrikası ve Chery'nin Samsun yatırımına ilişkin belirsizlikler sürüyor.

Üretimdeki daralmanın nedenleri

Otomobil üretimindeki yüzde 16'lık düşüşün arkasında iki ana dinamik var. İlki, Avrupa pazarındaki zayıf seyir: Türkiye'nin otomobil ihracatının ana pazarı olan Avrupa'da talebin yavaşlaması, ihracata dönük üretim hatlarının temposunu doğrudan düşürüyor; otomobil ihracatındaki yüzde 27'lik gerileme bunun en net göstergesi. İkincisi, iç pazardaki daralma ve model geçiş dönemleri; bazı tesislerde hatların yeni modellere hazırlanması için üretim planlı olarak yavaşlatıldı. Buna karşılık ticari araç grubundaki yüzde 10'luk üretim artışı ve traktör ihracatındaki sıçrama, sektörün ürün çeşitliliğinin dalgalanmayı yumuşattığını gösteriyor.

İhracat gelirinin adetteki düşüşe rağmen artması ise Türkiye otomotivinin katma değer merdiveninde yukarı çıktığına işaret ediyor: Elektrikli ve hibrit versiyonlar, donanım seviyesi yüksek ticari araçlar ve batarya gibi yeni bileşenler, araç başına ihracat birim fiyatını yükseltiyor. Sektör yönetimleri, bu dönüşümün sürmesi için teşvik mekanizmalarının ve AB'nin karbon düzenlemelerine uyumun kritik olduğunu vurguluyor.

2026'da 69 yeni model geliyor

Model takvimi tarafında yıl oldukça yoğun: 29 marka, 2026'da toplam 69 yeni modeli Türkiye'de ilk kez satışa sunuyor; bunların 23'ü tam elektrikli. Mercedes-Benz 11 yeni modelle listenin başında yer alırken Audi 9 modelle takip ediyor. Temmuzda showroomlara giren isim Kia XCeed makyajı oldu; üçüncü çeyrekte yeni nesil Toyota Hilux, eylülde yerli üretim Hyundai IONIQ 3, ekimde yeni DS N°7, yıl içinde ise Renault Scenic E-Tech Türkiye pazarına giriş yapacak. Şubatta satışa sunulan yeni Renault Clio 6'nın da Türkiye'de üretilen modeller arasında yer alması, üretim tarafı için ikinci yarının en önemli destekleyicilerinden biri olarak görülüyor.

Kaynaklar: OSD verileri,Ford Otosan, Otonomhaber - IONIQ 3,  Tofaş K0