Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından her yıl açıklanan "Türkiye'nin İlk 1000 İhracatçısı" araştırmasının 2025 yılı sonuçları belli oldu. Listede dikkat çeken nokta, kamu iştiraki niteliğindeki şirketlerin üst sıralardaki güçlü performansı oldu. Türk Hava Yolları (THY), 17,8 milyar dolarlık ihracatla zirvedeki yerini korudu.

Araştırma, 2025 yılında ilk 1000 firmanın toplam 182 milyar 171 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini ortaya koydu. Türkiye'nin aynı yılki toplam mal ve hizmet ihracatı ise 395,9 milyar dolarla rekor seviyeye ulaşmıştı.

Kamu sermayeli şirketler listede neredede yer aldı?

İlk 10'da kamu sermayesinin ağırlıklı olduğu birçok şirket bulunuyor. Bu durum, kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) ihracattaki etkisini somut olarak gösteriyor. İlk 10 sıralaması şöyle:

  1. Türk Hava Yolları — 17,8 milyar dolar (kamu ortaklığı bulunan)
  2. Ford Otomotiv — 11,4 milyar dolar
  3. Toyota Otomotiv — 3,9 milyar dolar
  4. TGS Dış Ticaret — 3,2 milyar dolar
  5. ARCA Savunma Sanayi — 2,9 milyar dolar
  6. Kibar Dış Ticaret — 2,8 milyar dolar
  7. Türkiye Petrol Rafinerileri — 2,7 milyar dolar
  8. Pegasus — 2,6 milyar dolar
  9. Güneş Ekspres Havacılık — 2,5 milyar dolar
  10. Star Rafineri — 2,3 milyar dolar

Savunma sanayinde tarihi yükseliş: ARCA

Listenin en çarpıcı sürprizi savunma sanayisinden geldi. ARCA Savunma Sanayi, bir önceki yıla göre ihracatını yüzde 392,1 artırarak 38'inci sıradan 5'inciliğe yükseldi. Bu sıçrama, savunma sanayisinde son yıllarda kamu eliyle yürütülen yatırımların somut sonuçları olarak değerlendiriliyor.

Savunma ve havacılık sektöründe ARCA, TUSAŞ ve Baykar gibi şirketlerin üst sıralarda yer alması, kamu kaynaklı yatırımların özel sektörle birleşerek küresel pazarda görünürlük kazandığını gösteriyor.

Sektör şampiyonları belli oldu

TİM araştırması, firma sıralamasının yanı sıra sektör bazında liderleri de belirledi. 2025 yılı sektör şampiyonları şu şekilde:

  • Otomotiv: Ford Otomotiv
  • Hizmet ihracatı: Türk Hava Yolları
  • Savunma ve havacılık: ARCA Savunma
  • Elektrik-elektronik: Vestel Ticaret
  • Makine ve aksamları: Arçelik
  • Çelik: Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar
  • Kimya: Türkiye Petrol Rafinerileri
  • Hazır giyim: Üniteks Tekstil
  • İklimlendirme: Daikin
  • Mücevher: Ahlatcı Kuyumculuk

İhracatın il dağılımı: 32 il listede yok

Listenin coğrafi dağılımı, Türkiye'nin sanayi yoğunlaşmasına dair de önemli ipuçları içeriyor. İlk 1000'e 49 ilden firma girerken, 32 il listede temsil edilemedi. Bu durum, ihracat kapasitesinin belirli bölgelerde yoğunlaştığını ortaya koyuyor.

İhracat şampiyonu iller şu sıralamayla belirlendi:

  • İstanbul: 434 şirket
  • İzmir: 87 şirket
  • Gaziantep: 60 şirket
  • Kocaeli: 58 şirket
  • Ankara: 57 şirket
  • Bursa: 54 şirket

Memur ve kamu personeli için ne anlama geliyor?

İhracat rakamlarındaki bu güçlü performans, kamu personelini birkaç açıdan ilgilendiriyor. Öncelikle, döviz girişindeki artış memur maaşları ve memur emeklisi aylıkları için zam pazarlığında dolaylı bir referans noktası olarak kullanılıyor.

Aynı zamanda kamu iştiraklerinin (THY, Petrol Rafinerileri vb.) bu listede yer alması, çalışan personeli ve kurum performans göstergelerini doğrudan etkileyebilen bir veri olarak ön plana çıkıyor. Bütçe gelirlerinin önemli bir kaynağı olan ihracat rakamlarındaki artış, kamu maliyesi açısından da olumlu sinyal olarak kabul ediliyor.

Rakamların ardındaki gerçek: hizmet ihracatı belirleyici oldu

2025 yılında Türkiye'nin toplam ihracatının 273,3 milyar doları mal ihracatından, 122,6 milyar doları ise hizmet ihracatından oluştu. THY'nin liderliği, hizmet ihracatındaki bu güçlü performansın doğrudan yansıması. Hizmet sektörü, son yıllarda toplam ihracatın yüzde 30'una yaklaşan payıyla yapısal bir değişimi temsil ediyor.

Yatırım tavsiyesi değildir.