Akaryakıtta bugün için tabela değişikliği beklenmiyor; ancak temmuz ayında yürürlüğe girecek otomatik ÖTV güncellemesi, benzin, motorin ve LPG fiyatlarını yukarı çekecek. Ekonomim'in aktardığına göre artışın litre başına benzinde 2,66 TL, motorinde 2,84 TL, LPG'de ise 1,22 TL olması bekleniyor.

Bu artış, piyasa kaynaklı bir dalgalanma değil; mevzuattan doğan, takvime bağlı bir mekanizma. Dolayısıyla sürücüler için temmuz başı, pompa fiyatlarında yeni bir kademe anlamına geliyor.

Otomatik ÖTV güncellemesi nasıl işliyor?

Akaryakıt ürünlerindeki maktu ÖTV tutarları her yıl ocak ve temmuz aylarında güncelleniyor. Güncellemede ölçüt, TÜİK'in açıkladığı altı aylık Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranı. Yani vergi, üretici fiyatlarındaki değişime endeksli olarak otomatik biçimde artıyor. Akaryakıt piyasası uzmanı Cahit Saraçoğlu'nun hesaplamalarına göre temmuz dönemindeki yansıma yukarıdaki tutarlarda olacak.

İstanbul, Ankara ve İzmir'de fiyatlar ne olur?

Beklenen ÖTV artışının doğrudan yansıması halinde pompa fiyatlarında öngörülen tablo şöyle:

  • İstanbul Avrupa (benzin): 62,29 TL → ~64,95 TL
  • İstanbul Anadolu (benzin): 62,11 TL → ~64,77 TL
  • Ankara (benzin): 63,23 TL → ~65,89 TL
  • İzmir (benzin): 63,50 TL → ~66,16 TL

Motorinde ise İstanbul Avrupa'da 64,57 TL olan litre fiyatının yaklaşık 67,41 TL'ye, Ankara'da 65,64 TL'den 68,48 TL'ye, İzmir'de 65,92 TL'den 68,76 TL'ye çıkması bekleniyor. LPG'de 1,22 TL'lik artışla İstanbul Avrupa'da 31,99 TL olan fiyat yaklaşık 33,21 TL'ye yaklaşacak.

Belirtilen rakamlar uzman hesaplamasına dayanan tahmini değerlerdir; nihai fiyatlar resmî güncelleme ve ham petrol–kur hareketlerine göre değişebilir.

Zammın hane bütçesine etkisi

Akaryakıt, hem bireysel ulaşımın hem de lojistiğin temel girdisi olduğu için bu tür artışlar yalnızca araç sahiplerini ilgilendirmiyor. Taşımacılık maliyetinin yükselmesi, zaman içinde gıdadan temel tüketim ürünlerine kadar geniş bir yelpazede dolaylı fiyat baskısı oluşturabiliyor. Bu yönüyle ÖTV güncellemesi, dar gelirli ve sabit gelirli kesim için de takip edilmesi gereken bir başlık.

Arka plan: Akaryakıtta vergi yükü

Türkiye'de pompa fiyatının önemli bir bölümünü vergiler oluşturuyor. ÖTV'nin altı ayda bir endeksle güncellenmesi, enflasyonist dönemlerde fiyatların kademeli ama düzenli biçimde artmasına yol açıyor. Bu nedenle ham petrol fiyatı ve kur sabit kalsa bile, takvimsel güncelleme tek başına pompa fiyatını yukarı taşıyabiliyor.

Bundan sonra ne olacak?

Otomatik güncellemenin pompaya net olarak ne zaman ve hangi tutarda yansıyacağı, temmuz başında belli olacak. Sürücülerin ham petrol ve döviz kuru hareketlerini de izlemesi yerinde olur; çünkü ÖTV artışının üzerine eklenecek olası uluslararası fiyat değişimleri, son rakamı yukarı ya da aşağı çekebilir. Resmî tutarlar açıklanana kadar fiyatların tahminî olduğu unutulmamalı.